Ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε τις ουκρανικές επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια για την παγκόσμια μείωση στις εξαγωγές του diesel και την αύξηση στις τιμές των καυσίμων, λέγοντας ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι «θέλε να δημιουργήσει πρόβλημα στον κόσμο».
«Καλά θα κάνει να σταματήσει» απείλησε ο Τραμπ πριν προτείνει αλλαγή ηγεσίας στην Ουκρανία. Αυτό ήταν απαραίτητο για τον Αμερικανό πρόεδρο ώστε να αιτιολογήσει τη συμφωνία που ανακοίνωσε την Παρασκευή: ότι δηλαδή συμφώνησε με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, η Ρωσία θα «ρίξει» στην αγορά 4,8 εκατομμύρια τόνους diesel το προσεχές διάστημα.
Ο Βολοντίμιρ Ζελέσνκι ωστόσο, με συνέντευξή του στο Fox News απάντησε ευθέως στον Τραμπ ότι για την αύξηση των τιμών στην παγκόσμια αγορά καυσίμων φταίει ο πόλεμος στο Ιράν και όχι οι ουκρανικές επιθέσεις. Το BBC ερεύνησε τις εκατέρωθεν κατηγορίες και εντόπισε ποιος τελικά πόλεμος είναι πιο επιζήμιος για την τιμές των καυσίμων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ενώ και οι δύο πόλεμοι σε Ουκρανία και Ιράν, έχουν προκαλέσει σοβαρή πτώση στις παγκόσμιες εξαγωγές πετρελαίου, η μείωση στην παροχή καυσίμων από τα κράτη του Κόλπου λόγω του πολέμου των ΗΠΑ στο Ιράν έχει πιο σημαντικές επιπτώσεις.
Τι συνέβη στις παγκόσμιες τιμές πετρελαίου
Αν και η αύξηση στο κόστος των καυσίμων έχει επηρεάσει άμεσα στους καταναλωτές, υπάρχει μία ευρύτερη ανησυχία λόγω της χρήσης του σε φορτηγά, βαν και πλοία, τα οποία αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού. Οποιαδήποτε αύξηση του κόστους μεταφοράς θα μπορούσε να μετακυλίσει στους καταναλωτές υπό τη μορφή υψηλότερων τιμών.
Η μέση τιμή diesel στις ΗΠΑ στις 5 Οκτωβρίου ήταν 6,20 δολ. ανά γαλόνι, μόλις ελάχιστα χαμηλότερα από το ρεκόρ των 6,50 ανά γαλόνι που είχε καταγραφεί στις 21 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ. Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, ένα γαλόνι diesel στις ΗΠΑ κόστιζε περίπου 3,50 δολάρια.. Ανάλογη ήταν και η αύξηση σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Το 2025, οι εξαγωγές της παγκόσμιας αγοράς ανέρχονταν σχεδόν σε 6,8 εκατ. βαρέλια την ημέρα σύμφωνα με τα στοιχεία από την εταιρεία ναυσιπλοΐας Kpler. Οι εξαγωγές αντιστοιχούν σε περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής παγκόσμιας κατανάλωσης diesel. Το υπόλοιπο προέρχεται από την εγχώρια παραγωγή των χωρών.
Τον Σεπτέμβριο του 2026 οι παγκόσμιες εξαγωγές έπεσαν στα 5,8 εκατ. βαρέλια τη μέρα, μία πτώση περίπου 1 εκατ. βαρελιών τη μέρα. Σύμφωνα με αναλυτές, αυτή η πτώση είναι που έχει εκτοξεύσει τη λιανική τιμή των καυσίμων.
Τι έχει χαθεί από τη Ρωσία;
Το 2025, η Ρωσία έκανε εξαγωγές σχεδόν 810.000 βαρέλια diesel τη μέρα αλλά από τον Σεπτέμβριο του 2026 αυτό το νούμερο έχει μειωθεί σε περίπου 140.000 βαρέλια τη μέρα, μία πτώση σχεδόν 670.000 βαρελιών σε ημερήσια βάση.
Ο Jonathan Leader Maynard, από το King’s College του Λονδίνου, ισχυρίζεται πως «πολλοί αναλυτές» βλέπουν την μείωση αυτή στις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου, κυρίως ως αποτέλεσμα των ουκρανικών επιθέσεων με drone σε ρωσικές υποδομές παρά των διεθνών κυρώσεων.
Τι έχει χαθεί από τη Μέση Ανατολή;
Εκτός από σημαντικός εξαγωγέας αργού πετρελαίου, η Μέση Ανατολή αποτελεί επίσης σημαντικό παγκόσμιο κόμβο παραγωγής diesel. Το 2015, οι χώρες του Κόλπου, δηλαδή η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Ομάν, εξήγαγαν σχεδόν 1,4 εκατ. βαρέλια diesel τη μέρα. Τον Σεπτέμβριο του 2026, ο όγκος αυτός μειώθηκε σε σχεδόν 670.000 βαρέλια τη μέρα.
Αυτή η απότομη πτώση οφείλεται στις επιπτώσεις του πολέμου των ΗΠΑ - Ιράν στη ροή των εξαγωγών διυλισμένου diesel από τα κράτη του Κόλπου μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ έχει διαταραχθεί σοβαρά από τα ιρανικά πλήγματα κατά δεξαμενόπλοιων και τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων.
Αν και οι εκτιμήσεις από τις ναυτιλιακές εκτιμούν ότι η ροή αργού πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ επέστρεψε σχεδόν σε προπολεμικά επίπεδα τον περασμένο μήνα, κυρίως λόγω της προστασίας των τάνκερ από την παρουσία του αμερικανικού ναυτικού στην περιοχή, η ροή από τη Μέση Ανατολή παραμένει σε επίπεδα πολύ μακριά από εκείνα που κατέγραφε πριν τον πόλεμο στην περιοχή.
Ποιος πόλεμος «φταίει» περισσότερο;
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ο πόλεμος των ΗΠΑ στο Ιράν έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο στην παγκόσμια μείωση των εξαγωγών πετρελαίου παρά εκείνος στην Ουκρανία.
Οι εξαγωγές από τη Ρωσία είναι μειωμένες κατά περίπου 670.000 βαρέλια ημερησίως, σε σύγκριση με τη μείωση κατά περίπου 810.000 βαρέλια από τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, οι αναλυτές επιμένουν ότι και οι δύο πόλεμοι έχουν διαταράξει σημαντικά τις παγκόσμιες εξαγωγές.
«Ο πόλεμος ΗΠΑ - Ιράν έχει κλονίσει σημαντικά τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας το 2026, αλλά η συνεχιζόμενη σύγκρουση Ρωσίας - Ουκρανίας εντείνει αυτή την πίεση, θέτοντας εκτός λειτουργίας ρωσικά διυλιστήρια», δήλωσε στο BBC Verify ο Paul de Leeuw, διευθυντής του Ινστιτούτου Ενεργειακής Μετάβασης του Πανεπιστημίου Robert Gordon.
Την άποψη αυτή συμμερίζεται και ο αναλυτής της Commodity Context, Rory Johnson,ο οποίος επισήμανε ότι οι επιθέσεις της Ουκρανίας «μεταφέρουν τις συνέπειες του πολέμου στο ρωσικό έδαφος και θέτουν ουσιαστικά εκτός αγοράς τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα diesel παγκοσμίως».
Με πληροφορίες του BBC Verify
