«Θα υπάρξει επίθεση στη γη από ένα σμήνος ακρίδων», λέει ένας οιωνός. «Ένας μεγάλος στρατός θα πέσει», λέει ένας άλλος. «Ένας βασιλιάς θα πεθάνει», προβλέπει ένας τρίτος. «Θα υπάρξει βροχή και πλημμύρες και θα καταστραφούν τα αλώνια», αναφέρει ένας τέταρτος.
Τα πήλινα τεχνουργήματα ηλικίας 4.000 ετών βρέθηκαν στο σύγχρονο Ιράκ πριν από περισσότερα από 100 χρόνια, αλλά μόλις τώρα αποκρυπτογραφήθηκαν πλήρως και συνδέθηκαν με αστρονομικά γεγονότα. Οι αρχαίοι Βαβυλώνιοι έδειχναν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αστρονομία και ιδιαίτερα για τη Σελήνη και έκαναν αυτές τις σκοτεινές προφητείες βασισμένες στην ουράνια μαντεία, διασυνδέοντας την ευθυγράμμιση των άστρων, των πλανητών και της σελήνης με μεγάλα γήινα γεγονότα όπως ο λοιμός και η καταστροφή, σύμφωνα με τους μελετητές που ‘διάβασαν’ πρόσφατα τις σφηνοειδείς επιγραφές που στεγάζονται στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο.
«Φανταστείτε ότι είστε αγρότης στην αρχαιότητα, πως βρίσκεστε εκεί έξω, και πως ξαφνικά ο ουρανός σκοτεινιάζει», είπε στο περιοδικό Smithsonian ο Μπράντλεϊ Σάφερ, αστρονόμος στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Λουιζιάνα που δεν συμμετείχε στην έρευνα. «Μπορεί να είναι ένα μήνυμα από τους θεούς!».
Οι σεληνιακές εκλείψεις θεωρούνταν ιδιαίτερα σημαντικοί δείκτες των μελλοντικών γεγονότων στην αρχαία Βαβυλωνία και στις γύρω αυτοκρατορίες, συχνά προμηνύοντας το θάνατο ενός βασιλιά. Σύμφωνα με τη NASA , οι Βαβυλώνιοι έμαθαν πώς να προβλέπουν τις σεληνιακές εκλείψεις πολύ νωρίς και μερικές φορές διόριζαν «αναπληρωματικούς βασιλιάδες που θα…σήκωναν το μεγαλύτερο βάρος της οργής των θεών», ενώ ο πραγματικός κυβερνήτης θα παρέμενε αλώβητος. Συχνά ισχυρίζονταν πως μια σεληνιακή έκλειψη προμήνυε τον θάνατο του είδους τους και έκαναν τελετουργίες για να σώσουν τον μονάρχη τους από την υποτιθέμενη μοίρα του.
Οι ερευνητές εργάστηκαν για να αποκρυπτογραφήσουν τη σφηνοειδή γλώσσα, η οποία είναι το δεύτερο αρχαιότερο γνωστό σύστημα γραφής στον κόσμο με χαρακτήρες σε σχήμα σφήνας και μέλισσας πάνω σε πήλινες πλάκες, με τη χρήση ενός αμβλέος κλαδιού ως γραφίδα. Αυτά τα σύμβολα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη γραφή πολλών γλωσσών στην Εγγύς Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων της Σουμεριακής, της Ακκαδικής και των Παλαιών Περσικών.
Οι τέσσερις πλάκες που διαβάστηκαν στη νέα μελέτη χρονολογούνται στη μέση και ύστερη Παλαιά Βαβυλωνιακή περίοδο (περίπου 1894 έως 1595 π.Χ.), περίπου 4.000 χρόνια πριν. Είναι τα «παλαιότερα παραδείγματα σύνοψης οιωνών έκλειψης σελήνης που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι στιγμής», γράφουν οι συν-συγγραφείς Andrew George , ειδικός στην Ιστορία της Βαβυλωνίας στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου και Junko Taniguchi , ένας ανεξάρτητος ερευνητής, στο Journal of Cuneiform Studies .
Οι επιγραφές πιθανότατα προέρχονται από το Sippar , μια αρχαία πόλη νοτιοδυτικά της σύγχρονης Βαγδάτης που άκμασε κατά τη διάρκεια της Βαβυλωνιακής Αυτοκρατορίας, λέει ο καθηγητής George στο Live Science.
Αν και το Βρετανικό Μουσείο απέκτησε τις πλάκες μεταξύ του 1892 και του 1914, αυτή είναι η πρώτη φορά που η σφηνοειδής γραφή αποκρυπτογραφήθηκε πλήρως και συνδέθηκε με ένα σύστημα αστρονομικών προβλέψεων.
«Βρέθηκε ότι όλα παρουσιάζονται σε ένα μόνο κείμενο», γράφουν οι συγγραφείς στη μελέτη, «το οποίο οργανώνει τους οιωνούς της έκλειψης της Σελήνης ανά ώρα της νύχτας, ανά κίνηση της σκιάς, ανά διάρκεια και ημερομηνία».
Αυτό το εξελιγμένο σύστημα σεληνιακής ανάλυσης οδήγησε σε εξαιρετικά λεπτομερείς προβλέψεις. Σε ένα παράδειγμα, η επιγραφή ισχυρίζεται ότι «αν μια έκλειψη είναι σκοτεινή στο κέντρο της και ξεκαθαρίσει αμέσως, ένας βασιλιάς θα πεθάνει-η καταστροφή του Ελάμ», αναφερόμενη σε μια περιοχή που είναι πλέον μέρος της σύγχρονης εποχής Ιράν.
Όπως λένε οι ερευνητές στο Live Science , «Η προέλευση μερικών από τους οιωνούς-κάποιες από τις πλάκες περιέχουν περισσότερους από 60-μπορεί να βασίζεται στην πραγματική εμπειρία, στην παρατήρηση και στην υπόθεση μιας επακόλουθης καταστροφής». Οι άνθρωποι πίστευαν ότι «τα γεγονότα στον ουρανό ήταν κωδικοποιημένα σημάδια που τοποθετήθηκαν εκεί από τους θεούς ως προειδοποιήσεις για τις μελλοντικές προοπτικές αυτών στη γη», αναφέρεται στη μελέτη.
Ένας βασιλιάς ή ένας Βαβυλώνιος ηγέτης θα είχε συμβούλους, πολύ έμπειρους σε αυτά τα αστρονομικά συστήματα, οι οποίοι παρακολουθούσαν τον νυχτερινό ουρανό για σημάδια. Στην περίπτωση ενός ιδιαίτερα ανησυχητικού οιωνού, όπως αυτού που προέβλεψε τον θάνατο του βασιλιά, πιθανότατα θα στρέφονταν στην ανάγνωση εντόσθιων ζώων για επιβεβαίωση.
«Αυτή η έκλειψη… αφέθηκε στην άκρη για εξέταση», αναφέρει μια πρόσφατα μεταφρασμένη σφηνοειδής επιγραφή σε ένα σημείο, υποδεικνύοντας την ανάγκη για έναν ακόμη γύρο αυστηρής οιωνοσκοπίας προτού προβλεφθεί το μέλλον.
Φωτό: The Trustees of the British Museum