Εκτενές δημοσίευμα της γαλλικής Le Monde αναφέρεται στις αντιδράσεις που έχει προκαλέσει στην Ελλάδα η απόφαση του Αρείου Πάγου να απαλλάξει την κυβέρνηση Μητσοτάκη και την ΕΥΠ από τις κατηγορίες για τις υποκλοπές και να αναγνωρίσει ευθύνες για το «Ελληνικό Watergate» αποκλειστικά σε ιδιώτες. Η γαλλική εφημερίδα υπογραμμίζει παραλείψεις της εισαγγελικής έρευνας και εστιάζει στα επόμενα βήματα των θυμάτων.
Αρχικά η ανταποκρίτρια της Le Monde στην Αθήνα, Marina Rafenberg, αναφέρει πως η απόφαση του Αρείου Πάγου στις 30 Ιουλίου να απαλλάξει τις υπηρεσίες πληροφοριών και την κυβέρνηση Μητσοτάκη από την υπόθεση των υποκλοπών, την οποία οι δημοσιογράφοιαποκαλούν «Ελληνικό Watergate», αναζωπύρωσε την πολιτική αντιπαράθεσή.
«Μόνο τέσσερις εκπρόσωποι της εταιρείας που εμπορεύτηκε το λογισμικό κατασκοπίας Predator θα διωχθούν τελικά για παραβίαση του απορρήτου των τηλεφωνικών επικοινωνιών. Αυτό εξόργισε την αντιπολίτευση, τα θύματα των υποκλοπών και την κοινωνία των πολιτών», αναφέρει το δημοσίευμα.
Στο σημείο αυτό η Le Monde τονίζει πως οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα «καταδίκασαν την απόφαση του Αρείου Πάγου να αθωώσει την υπηρεσία πληροφοριών, η οποία τελεί υπό την αρμοδιότητα του πρωθυπουργού» και κατήγγειλαν μια μορφή ασυλίας.
Η γαλλική εφημερίδα αναφέρθηκε και στις πολιτικές αντιδράσεις. «Ο ηγέτης του μεγαλύτερου κόμματος της ελληνικής αντιπολίτευσης, του ΣΥΡΙΖΑ, Στέφανος Κασσελάκης, τόνισε ότι «η εμπιστοσύνη του στην ελληνική δικαιοσύνη έχει κλονιστεί». Ο ηγέτης του Σοσιαλιστικού Κόμματος, Νίκος Ανδρουλάκης, που ο ίδιος ήταν θύμα επιμόλυνσης του τηλεφώνου του από το λογισμικό Predator, κατηγόρησε «την κυβέρνηση ότι πρώτα μόλυνε τις μυστικές υπηρεσίες και τώρα το δικαστικό σύστημα»», σημειώνεται στην ανταπόκριση.
Στο σημείο αυτό η συντάκτης του κειμένου υπενθυμίζει πως το σκάνδαλο των υποκλοπών ξέσπασε το 2022, ακριβώς μετά την αποκάλυψη του κ. Ανδρουλάκη ότι στοχοποιήθηκε από το λογισμικό κατασκοπίας Predator. Σημειώνεται δε πως το Predator επιτρέπει, μόλις το τηλέφωνο μολυνθεί, να καταγράφονται τα μηνύματα και οι κλήσεις του θύματος – ακόμη και εκείνες που γίνονται μέσω κρυπτογραφημένων εφαρμογών –, και να έχει ο χειριστής του λογισμικού πρόσβαση σε κωδικούς ή και στο ιστορικό περιήγησης της συσκευής του θύματος στο διαδίκτυο.
Η Le Monde αναφέρει πως λίγο μετά την εκλογή του, το 2019, ο συντηρητικός Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, τοποθέτησε τις υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας άμεσα υπό την αιγίδα του. Έκτοτε, οι περιπτώσεις κατασκοπίας, είτε με παραδοσιακά μέσα (ηχογράφηση τηλεφωνικών συνομιλιών) είτε μέσω του λογισμικού κατασκοπίας, εκτοξεύθηκαν: πάνω από 15.000 τηλέφωνα φέρεται να παρακολουθούνταν από τις ελληνικές υπηρεσίες πληροφοριών, σύμφωνα με τον Τύπο.
«Πολλά ερευνητικά μέσα ενημέρωσης, όπως το Reporters United ή το Inside Story, αποκάλυψαν τους δεσμούς της κυβέρνησης με την εταιρεία Intellexa. Ο Γρηγόρης Δημητριάδης, ο διευθυντής του γραφείου του πρωθυπουργού Μητσοτάκη, – ο οποίος είναι και ανιψιός του – υπέβαλε την παραίτησή του μετά τη δημοσίευση μιας έρευνας καταπέλτη που έδειχνε ότι γνώριζε καλά τον Φέλιξ Μπίτζιο, αναπληρωτή διευθυντή της Intellexa», αναφέρει χαρακτηριστικά η ανταπόκριση της Le Monde.
Η ανταπόκριση αναφέρει πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από την αρχή της αποκάλυψης του σκανδάλου, ισχυρίσθηκε ότι δεν γνώριζε για την παρακολούθηση του σοσιαλιστή ηγέτη και διαβεβαίωνε ότι το ελληνικό κράτος «δεν αγόρασε ή χρησιμοποίησε ποτέ» το Predator. Ωστόσο, το δημοσίευμα προσθέτει πως με την πάροδο των μηνών, οι αποκαλύψεις συσσωρεύονταν με την Ελληνική Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα να έχει οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι τουλάχιστον 87 άτομα στοχοποιήθηκαναπό το Predator, συμπεριλαμβανομένων βουλευτών της αντιπολίτευσης, υπουργών της συντηρητικής παράταξης, συνεργατών του ίδιου του πρωθυπουργού, ηγετών των ενόπλων δυνάμεων, επιχειρηματιών και δημοσιογράφων.
«Ακόμη χειρότερα, σύμφωνα με το Inside Story, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών φέρεται να έδωσε άδεια για εξαγωγή του λογισμικού κατασκοπίας στο Σουδάν και στη Μαδαγασκάρη», τονίζει η Le Monde.
Στο σημείο αυτό η ανταποκρίτρια της γαλλικής εφημερίδας σημειώνει πως στην αναφορά 300 σελίδωνπου συνέταξε ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου παραδέχεται ότι 116 τηλέφωνα έχουν στοχοποιηθεί από το Predator, αλλά και πως 28 από αυτά παρακολουθήθηκαν ταυτόχρονα από τις υπηρεσίες πληροφοριών της Ελλάδος. «Καταλήγει ότι πρόκειται για «σύμπτωση» και ότι αυτό δεν αποδεικνύει ότι οι δύο παρακολουθήσεις προέρχονται από την ίδια πηγή», αναφέρει η Le Monde για το εισαγγελικό πόρισμα.
Εν συνεχεία η ανταπόκριση τονίζει πως οι δικηγόροι των θυμάτων και τα ελληνικά Μέσα Ενημέρωσης αναδεικνύουν εδώ και πολλές ημέρες τις ελλείψεις της έρευνας που διεξήγαγε η ελληνική δικαιοσύνη. Μόνο δύο αναγνωρισμένα θύματα του Predator έχουν καταθέσει: ο οικονομικός δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης και μια πρώην υπάλληλος της Meta, η Ελληνοαμερικανίδα Άρτεμις Σίφορντ.
«Η ερευνητική εργασία είναι ελλιπής. Γιατί όλα τα θύματα που στοχοποιήθηκαν από το λογισμικό δεν έχουν ακουστεί; Γιατί δεν προσπάθησαν να βρουν αν άλλα τηλέφωνα έχουν μολυνθεί; Τουλάχιστον δύο άλλα άτομα, ένας πρώην υπουργός της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και μια υπάλληλος των υπηρεσιών πληροφοριών είχαν στοχοποιηθεί και δεν έχουν καταθέσει ενώπιον του εισαγγελέα», εξηγεί ο Ζαχαρίας Κέσσες, ο δικηγόρος του κ. Κουκάκη.
Η Le Monde αναφέρει πως «ο εισαγγελέας δεν ζήτησε ούτε πρόσβαση στους τραπεζικούς λογαριασμούς της εταιρείας που εμπορεύτηκε το λογισμικό ούτε ανέκρινε τους Έλληνες υπαλλήλους, οι οποίοι τον Δεκέμβριο του 2021 μετέφεραν βιαστικά τους διακομιστές και όλο τον εξοπλισμό που υπήρχε στα γραφεία τους στα προάστια της Αθήνας, όπως είχε ανακαλύψει το Inside Story». Μεταφέρει δε τη θέση του Άρειου Πάγου πως πάνω από 40 μάρτυρες εξετάσθηκαν και πως ζητήθηκε ακόμη και η συνδρομή των αμερικανικών και ελβετικών αρχών για την έρευνα.
Σε σχέση με τις αντιδράσεις της αντιπολίτευση η ανταπόκριση της γαλλικής εφημερίδας αναφέρει πως «δεν σκοπεύει να σταματήσει εδώ». Ενδεικτικά σημειώνει πως τη Δευτέρα 2 Αυγούστου, πέντε κοινοβουλευτικές ομάδες κάλεσαν τους δύο εισαγγελείς του Αρείου Πάγου να καταθέσουν ενώπιον του Κοινοβουλίου, αλλά λόγω έλλειψης πλειοψηφίας, το αίτημά τους απορρίφθηκε.
«Το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν έχει τελειώσει (…). Δεν θα επιτρέψουμε αυτή η υπόθεση να κλείσει χωρίς συνέχεια», δήλωσε την Τρίτη 6 Αυγούστου η εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, Βούλα Κεχαγιά. Ο κ. Ανδρουλάκης έχει ήδη καταθέσει προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), κάτι που όπως αναφέρει το δημοσίευμα θα κάνουν πιθανότατα και άλλα θύματα. «Θα παρουσιάσουμε νέα στοιχεία στη ελληνική δικαιοσύνη για να προσπαθήσουμε να συνεχίσουμε την έρευνα», δήλωσε στη Le Monde ο δικηγόρος κ. Κέσσες. «Και πάντα θα έχουμε τη δυνατότητα να απευθυνθούμε στη συνέχεια στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Δεν θα αφήσουμε αυτή την υπόθεση να θαφτεί», προσέθεσε.