Οι υψηλές θερμοκρασίες αναμένεται να είναι ο μεγάλος αντίπαλος των αθλητών που θα συμμετάσχουν στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού, που ξεκινούν αύριο, καθώς προβλέπεται να είναι οι πιο θερμοί όλων των εποχών. Οι ακραίες καιρικές συνθήκες, μάλιστα, δεν θα επηρεάσουν μόνο όσους αγωνιστούν σε εξωτερικούς χώρους.
Οι Αγώνες ξεκινουν με φόντο την κλιματική αλλαγή που έχει φέρει άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας, ενώ τις τελευταίες δύο δεκαετίες η θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη έχει αυξηθεί κατά ένα τρίτο.
Σύμφωνα με το National Geographic, τα επίπεδα ζέστης και υγρασίας αναμένεται να είναι υψηλά στο Παρίσι, κάτι που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία των αθλητών.
«Ποια αγωνίσματα θα επηρεαστούν από τη ζέστη; Η σύντομη απάντησή μου είναι: όλα, ακόμη και αυτά που διεξάγονται σε εσωτερικούς χώρους», λέει ο Κρίστοφερ Μίνσον, περιβαλλοντικός φυσιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Όρεγκον.
Πώς οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν τον αθλητή και τις επιδόσεις του
Η σωματική άσκηση και η θερμορύθμιση είναι αντίθετες φυσιολογικές διεργασίες. Οι ασκούμενοι μύες απαιτούν σταθερή παροχή οξυγόνου από το αίμα, ενώ οι δροσερές θερμοκρασίες αυξάνουν τη ροή αίματος ακριβώς κάτω από την επιφάνεια του δέρματος.
Καθώς το σώμα ιδρώνει, ο όγκος του αίματος μειώνεται, οπότε υπάρχει λιγότερη παροχή αίματος για τους ασκούμενους. Η καρδιά πρέπει να δουλέψει διπλά για να κυκλοφορήσει το αίμα, καθώς παλεύει να παραμείνει δροσερή και να οξυγονώσει τους μυς.
Η ακραία ζέστη μπορεί να προκαλέσει κράμπες λόγω ζέστης, ναυτία και κόπωση. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να επιφέρει θερμική εξάντληση και θερμοπληξία, η οποία μπορεί να αποβεί μοιραία. Σε μια πρόσφατη έκθεση που εξέτασε τις ανησυχίες των αθλητών σχετικά με τον αντίκτυπο του κλίματος στον αθλητισμό, αρκετοί εξέφρασαν τον φόβο της θερμοπληξίας.
Η ζέστη μπορεί να επηρεάσει τις αθλητικές επιδόσεις, ακόμη και όταν ο αθλητής δεν είναι συνέχεια εκτεθειμένος στον ήλιο. Αρκούν μερικές φορές οι μετακινήσεις μεταξύ των προπονητικών εγκαταστάσεων και των χώρων διεξαγωγής αγώνων.
Επίσης, οι θερμότερες νύχτες μπορεί να διαταράξουν τον ύπνο των αθλητών, άρα και τη διάθεσή τους, τον χρόνο αντίδρασης και την πνευματική οξύτητα το πρωί. Σε αθλήματα όπως το χόκεϊ επί χόρτου και το τένις είναι πιθανόν να γίνουν περισσότερα λάθη τακτικής, αν οι παίκτες είναι πολύ κουρασμένοι.
Αν όλοι είναι ευάλωτοι στις επιπτώσεις της ζέστης, οι κορυφαίοι αθλητές κινδυνεύουν ιδιαίτερα από τραυματισμούς, επειδή αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη πίεση για νίκη και συχνά πιέζουν το σώμα τους πέρα από τα όριά του.
«Ενδεχομένως να μην έχουν δεύτερη ευκαιρία στη ζωή τους», λέει η Christianne Eason, από το Ινστιτούτο Korey Stringer, το οποίο ιδρύθηκε το 2010 μετά τον θάνατο του ποδοσφαιριστή των Minnesota Vikings, Korey Stringer από θερμοπληξία κατά τη διάρκεια μιας προπόνησης.
Προπόνηση... σε σάουνα
Για να νικήσουν τη ζέστη, οι αθλητές συχνά βασίζονται στη μέθοδο του εγκλιματισμού, την προπόνηση σε θερμό περιβάλλον, εβδομάδες πριν από τον αγώνα. Αυτό συνήθως περιλαμβάνει προπόνηση σε θερμαινόμενο δωμάτιο, υπερβολικό ντύσιμο και... σάουνα για να συνηθίσει το σώμα στις αυξημένες θερμοκρασίες. Η Eason και οι συνάδελφοί της βοήθησαν την Εθνική Ομάδα Ποδοσφαίρου Γυναικών των ΗΠΑ να προετοιμαστεί για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2020 στο Τόκιο, με προπονήσεις σε θάλαμο θερμότητας.
Πώς προετοιμάζονται οι διοργανωτές των Ολυμπιακών Αγώνων για την ακραία ζέστη;
Αυτή δεν θα είναι η πρώτη φορά που διοργανωτές Ολυμπιακών Αγώνων θα έχουν να αντιμετωπίσουν υψηλά επίπεδα ζέστης και υγρασίας. Στο Τόκιο το 2021 διεξήχθησαν οι θερμότεροι Αγώνες στην ιστορία της διοργάνωσης.
Λουτρά με πάγο στο Τόκιο
Κανένα σχετικό πρωτόκολλο δεν υπήρχε πριν από τους Αγώνες, λέει ο Yuri Hosokawa, ερευνητής αθλητικής επιστήμης του Πανεπιστημίου Waseda και πρώην σύμβουλος της Οργανωτικής Επιτροπής των Ολυμπιακών Αγώνων του Τόκιο.
Οι οδηγίες έκτακτης ανάγκης που δόθηκαν τότε περιλάμβαναν λουτρά με πάγο για αθλητές που είχαν εξαντληθεί από τη ζέστη και σταθμούς για μέτρηση της θερμοκρασίας τους.
Αξίζει να αναφερθεί ότι κατά τη διάρκεια των αγώνων μεγάλων αποστάσεων οι θερμοκρασίες έφθαναν τους 35 βαθμούς Κελσίου, ιδανικές για... τραυματισμούς.
Αρκετοί αθλητές στο Τόκιο δεν ολοκλήρωσαν την πρόσπάθειά τους και κάποιοι χρειάστηκε να υποβληθούν σε θεραπείες.
Προσαρμογή χωρίς... επιδείνωση
Η πίεση για τη διασφάλιση της μέγιστης απόδοσης έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση σχετικά με το αν τα δωμάτια στο Ολυμπιακό χωριό στο Παρίσι είναι αρκετά δροσερά ώστε οι αθλητές να ξεκουράζονται σωστά.
Σύμφωνα με το NPR, το Ολυμπιακό χωριό ψύχεται με σωλήνες νερού που περνούν κάτω από τα δάπεδα. Η θερμοκρασία στα δωμάτια είναι 11 βαθμοί κάτω από την θερμοκρασία που επικρατεί στον εξωτερικό χώρο - ακόμη και σε καύσωνα.
Με... κλιματιστικά στις αποσκευές της η Ελλάδα
Για να μειώσει το αποτύπωμα άνθρακα των Αγώνων, η δήμαρχος του Παρισιού Αν Ινταλγκό αποφάσισε να μην υπάρχουν κλιματιστικά στο Ολυμπιακό χωριό όπου φιλοξενούνται οι αθλητές. Ετσι, χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Αυστραλία, η Μεγάλη Βρετανία αλλά και η Ελλάδα ανακοίνωσαν ότι θα έφερναν στο Παρίσι τα δικά τους κλιματιστικά.
Τελικά, οι διοργανωτές επέτρεψαν την προσωρινή εγκατάσταση 2.500 κλιματιστικών.