Ραγδαίες οι εξελίξεις το τελευταίο διάστημα σε Ευρωπαϊκή Ένωση και ΝΑΤΟ, με επίκεντρο τις κατευθυντήριες γραμμές της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για τη δεύτερη θητεία της, αλλά και από την υλοποίηση των αποφάσεων του ΝΑΤΟ, κυρίως στο μέτωπο της Ουκρανίας.
Η στήλη αναδημοσιεύει ένα πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ που αλίευσε από τον «Ριζοσπάστη» του Σαββατοκύριακου:
Σε παραπέρα εντατικοποίηση της στρατιωτικής στήριξης στο Κίεβο προχωρούν ΝΑΤΟ και ΕΕ, στο πλαίσιο της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσής τους με τη Ρωσία στην Ουκρανία και με φόντο την αρνητική κατάσταση που διαμορφώνεται για τις ουκρανικές δυνάμεις στο πεδίο, ενώ παράλληλα προωθούν το πέρασμα στην «πολεμική οικονομία» και την προετοιμασία για ακόμα πιο γενικευμένη πολεμική αντιπαράθεση, με ολέθριες συνέπειες για τους λαούς.
Σε αυτό το πλαίσιο κινούνται οι πολεμικές διακηρύξεις που περιλαμβάνονται στις κατευθυντήριες γραμμές για τη νέα θητεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες παρουσιάστηκαν την περασμένη Πέμπτη στο Ευρωκοινοβούλιο, καθώς και η προωθούμενη υλοποίηση με γοργούς ρυθμούς των επικίνδυνων αποφάσεων της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.
Πολεμικές διακηρύξεις στις «κατευθυντήριες γραμμές» για τη νέα θητεία της Κομισιόν
Κατά την ομιλία της την Πέμπτη στο Ευρωκοινοβούλιο, λίγο πριν την επανεκλογή της στην προεδρία της Κομισιόν μετά το αλισβερίσι συντηρητικών, σοσιαλδημοκρατικών και ακροδεξιών κυβερνήσεων, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προανήγγειλε την ακόμα μεγαλύτερη στρατιωτική εμπλοκή της ΕΕ στην ιμπεριαλιστική σύγκρουση στην Ουκρανία, επαναλαμβάνοντας ότι «η Ευρώπη θα σταθεί δίπλα στην Ουκρανία για όσο χρόνο χρειαστεί» και ότι «πρέπει να δώσουμε στην Ουκρανία όλα όσα χρειάζεται για να αντισταθεί και να επικρατήσει».
Αναφερόμενη στη συνολικότερη πολεμική προπαρασκευή της ΕΕ, επισήμανε ότι «πρέπει να επενδύσουμε περισσότερα στην ασφάλειά μας και την άμυνα», προσθέτοντας ότι «τώρα είναι η ώρα για την οικοδόμηση μιας αληθινής Ευρωπαϊκής Αμυντικής Ενωσης».
«Φωτογραφίζοντας» αντιθέσεις που παραμένουν και εντείνονται και στο εσωτερικό της ΕΕ, όπως και στη σχέση της με τις ΗΠΑ, παραδέχθηκε ότι «υπάρχουν κάποιοι που ενδεχομένως αισθάνονται άβολα με την ιδέα», ωστόσο ξεκαθάρισε ότι «τα κράτη - μέλη θα διατηρήσουν την ευθύνη για την εθνική τους ασφάλεια και τα δικά τους στρατεύματα», όπως και ότι «το ΝΑΤΟ θα παραμείνει ο πυλώνας της συλλογικής μας ασφάλειας».
Πρόσθεσε ωστόσο ότι «οι αμυντικές μας δαπάνες είναι πολύ χαμηλές και αναποτελεσματικές. Οι δαπάνες μας προς άλλες χώρες (σ.σ. ουσιαστικά προς τις ΗΠΑ) είναι πολύ σημαντικές».
«Πρέπει λοιπόν», συνέχισε, «να δημιουργήσουμε μια ενιαία αγορά άμυνας. Πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο σε αμυντικές δυνατότητες υψηλής τεχνολογίας».
«Πρέπει να επενδύσουμε περισσότερα», υπογράμμισε, «και πρέπει να δημιουργήσουμε κοινά ευρωπαϊκά έργα. Για παράδειγμα, ένα ολοκληρωμένο σύστημα εναέριας άμυνας - μια Ευρωπαϊκή Αεροπορική Ασπίδα».
Στο κείμενο των «κατευθυντήριων γραμμών», η φον ντερ Λάιεν επιβεβαιώνει ότι θα διορίσει έναν Επίτροπο της ΕΕ για την Αμυνα - μία νέα θέση στην Κομισιόν - ενώ αναφέρεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει μια «Λευκή Βίβλο για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας» τις πρώτες 100 μέρες της επόμενης θητείας της.
ΝΑΤΟ: «Τρέχει» η υλοποίηση των επικίνδυνων αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής
Την ίδια ώρα, ο γγ του ΝΑΤΟ, Γ. Στόλτενμπεργκ, σε υλοποίηση των αποφάσεων της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής του ιμπεριαλιστικού οργανισμού, ανακοίνωσε την Τετάρτη τον διορισμό Ανώτατου Αξιωματούχου που θα ηγηθεί της ΝΑΤΟικής Αντιπροσωπείας στην Ουκρανία (NATO Representation in Ukraine - NRU).
Στη νέα θέση διορίστηκε ο Βρετανός αξιωματούχος Πάτρικ Τέρνερ, ο οποίος κατείχε και προηγουμένως ανώτατες ΝΑΤΟικές θέσεις και θα αναλάβει τα καθήκοντά του στο Κίεβο από τον Σεπτέμβρη.
«Είμαι βέβαιος ότι θα διαπρέψει σε αυτόν τον σημαντικό ρόλο, καθώς το ΝΑΤΟ συνεχίζει να εντείνει την υποστήριξή του στην Ουκρανία», δήλωσε ο Στόλτενμπεργκ.
Μία μέρα μετά, ο Γ. Στόλτενμπεργκ, προσερχόμενος στη σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας χτες στη Βρετανία, αφού υπογράμμισε ότι το ΝΑΤΟ «είναι ο ακρογωνιαίος λίθος για την ευρωπαϊκή ασφάλεια», ανακοίνωσε ότι η νέα διοίκηση του ΝΑΤΟ για τον συντονισμό της στρατιωτικής βοήθειας και εκπαίδευσης για την Ουκρανία θα είναι λειτουργική από φέτος τον Σεπτέμβρη.
Πρόκειται για το NATO Security Assistance and Training for Ukraine (NSATU), η δημιουργία του οποίου αποφασίστηκε στη Σύνοδο Κορυφής στην Ουάσιγκτον, «για να συντονίσει την παροχή στρατιωτικού εξοπλισμού και εκπαίδευσης για την Ουκρανία».
Υπενθυμίζεται ότι στην ίδια Σύνοδο του ΝΑΤΟ αποφασίστηκε η δέσμευση μακροπρόθεσμης «βοήθειας ασφαλείας» για την Ουκρανία, που αφορά στην παροχή στρατιωτικού εξοπλισμού, βοήθειας και εκπαίδευσης, με ελάχιστη βασική χρηματοδότηση ύψους 40 δισ. ευρώ εντός του επόμενου έτους.
Διεργασίες για ευρύτερη «απελευθέρωση» χτυπημάτων με ΝΑΤΟικά όπλα στη Ρωσία
Από την πλευρά του Κιέβου, ο Ουκρανός Πρόεδρος, Β. Ζελένσκι, ζήτησε εκ νέου με παρεμβάσεις του στη σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας και στο βρετανικό υπουργικό συμβούλιο την άρση των όποιων περιορισμών έχουν απομείνει στη χρήση ΝΑΤΟικών όπλων μεγάλου βεληνεκούς για ουκρανικά χτυπήματα εντός ρωσικού εδάφους.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη δώσει «πράσινο φως» για τέτοια χτυπήματα σε συνοριακές ρωσικές περιοχές οι οποίες χρησιμοποιούνται ως βάση εξόρμησης για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ωστόσο αυτό που προωθείται τώρα είναι η ευρύτερη «απελευθέρωση» τέτοιων χτυπημάτων εντός της Ρωσίας, εξέλιξη που θα οδηγήσει σε νέα πολύ επικίνδυνη κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Υπέρ του αιτήματος Ζελένσκι τοποθετείται ανοιχτά ο γγ του ΝΑΤΟ, ενώ η βρετανική κυβέρνηση (που έχει δώσει στο Κίεβο πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς Storm Shadow) δήλωσε εμμέσως πλην σαφώς ότι η χρήση των όπλων που παραδίδονται στην Ουκρανία εναπόκειται στο ίδιο το Κίεβο.
«Δεν θα πρέπει να φοβόμαστε αυτές τις δυνατότητες», ανέφερε ο Ζελένσκι στην ομιλία του στην Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα, η σύνοδος της οποίας έγινε την Πέμπτη στη Βρετανία, ισχυριζόμενος ότι «όσους λιγότερους περιορισμούς έχουμε στη χρήση αποτελεσματικών όπλων, τόσο περισσότερο η Ρωσία θα αναζητήσει την ειρήνη».
Μία μέρα μετά, ο Ζελένσκι απευθύνθηκε στο βρετανικό υπουργικό συμβούλιο, επαναλαμβάνοντας το ίδιο αίτημα: «Αυτήν τη στιγμή μας λείπει η βασική απάντηση σε αυτό το ερώτημα και αυτό είναι η μεγάλου βεληνεκούς ικανότητά μας», ανέφερε, καλώντας τον Βρετανό πρωθυπουργό «να δείξετε την ηγεσία σας» στο θέμα, όπως και να «πείσετε τους άλλους εταίρους να άρουν τους περιορισμούς». Πρόσθεσε δε ότι αν αρθούν οι περιορισμοί στη χρήση «δυτικών» όπλων, τότε το Κίεβο «θα μπορούσε να καταστρέψει» περιοχές στη Ρωσία στις οποίες συγκεντρώνονται όπλα.
Από την πλευρά της Βρετανίας, ο υπουργός Οικονομικών, John Healey, δήλωσε στο BBC ότι «δεν αποκλείεται το χτύπημα στόχων στη Ρωσία» με τα βρετανικά όπλα που δίνονται στο Κίεβο, «αλλά αυτό πρέπει να γίνει από τους Ουκρανούς», εντός «των ορίων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου».
Ο δε Βρετανός πρωθυπουργός Κ. Στάρμερ είχε ήδη δηλώσει ότι η χρήση των βρετανικών πυραύλων Storm Shadow είναι για «αμυντικούς σκοπούς», προσθέτοντας ότι «εναπόκειται στην Ουκρανία να αποφασίσει πώς θα τους αναπτύξει για αυτούς τους αμυντικούς σκοπούς»...
Την περασμένη Κυριακή, ακόμα πιο ανοιχτά, ο γγ του ΝΑΤΟ, Γ. Στόλτενμπεργκ, δήλωσε σε συνέντευξή του ότι «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ουκρανία έχει το δικαίωμα να επιτίθεται σε νόμιμους στρατιωτικούς στόχους στο έδαφος της επιτιθέμενης χώρας, της Ρωσίας».
Κατά τ' άλλα ο Στάρμερ δεσμεύθηκε να ενισχύσει και να επιταχύνει την παράδοση βοήθειας στην Ουκρανία. Σύμφωνα με τον «Guardian», οι δύο χώρες αναμενόταν να υπογράψουν συμφωνία υποστήριξης «αμυντικών» εξαγωγών στην Ουκρανία, μαζί με ένα νέο πακέτο στρατιωτικής στήριξης, ύψους 3,5 δισ. λιρών.
Ενταση της στρατιωτικής στήριξης στο Κίεβο
Την Παρασκευή, εξάλλου, ο Β. Ζελένσκι δήλωσε πως η Πολωνία έλαβε μια απόφαση που θα επιταχύνει τις παραδόσεις μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην Ουκρανία, αλλά δεν είπε ποια είναι αυτή. Η Πολωνία δεν είναι μια από τις χώρες του ΝΑΤΟ που έχουν υποσχεθεί να δώσουν F-16 στο Κίεβο.
Την περασμένη βδομάδα, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Αντ. Μπλίνκεν δήλωσε πως τα πρώτα F-16 από τη Δανία και την Ολλανδία είναι ήδη καθ' οδόν προς την Ουκρανία, ωστόσο ο Ζελένσκι δήλωσε στο BBC την Πέμπτη ότι η Ουκρανία δεν έχει παραλάβει κανένα ακόμα.
Η Τσεχία ανακοίνωσε ότι θα εκπαιδεύσει 4.000 Ουκρανούς στρατιώτες έως το τέλος του 2024 και θα εκπαιδεύει αντίστοιχο αριθμό τα επόμενα χρόνια.
Μέσα στη βδομάδα, μετά από επαφές του Ουκρανού πρωθυπουργού Ντ. Σμίχαλ στην Πράγα, είχαν ανακοινωθεί σχέδια της ουκρανικής κρατικής εταιρείας Ukroboronservice και της τσεχικής πολεμικής βιομηχανίας «Sellier & Bellot» για την κατασκευή ενός εργοστασίου πυρομαχικών στην Ουκρανία.
Στη Γαλλία θα εκπαιδευτούν για δύο μήνες άλλοι 2.100 Ουκρανοί στρατιώτες στα τέλη του 2024, σχηματίζοντας μία ταξιαρχία, σύμφωνα με το γαλλικό μέσο «France 3», ενώ θα παραχωρηθεί και πρόσθετος γαλλικός οπλισμός, όπως τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού, αυτοκινούμενα οβιδοβόλα τύπου Caesar, ελαφρά άρματα μάχης κ.ά. Συνολικά υπολογίζεται ότι το 2023 εκπαιδεύτηκαν από τη Γαλλία περίπου 7.000 Ουκρανοί στρατιώτες.
Ρωσία: «Προειδοποιήσεις» για νέα ανάπτυξη πυρηνικών πυραύλων
Την ίδια ώρα, στο άλλο ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο, η Ρωσία «προειδοποιεί» ότι θα μπορούσε να προβεί σε νέα ανάπτυξη πυρηνικών πυραύλων ως απάντηση στη συμφωνία ΗΠΑ - Γερμανίας για εγκατάσταση αμερικανικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς στη Γερμανία, από το 2026.
Ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Σ. Ριαμπκόφ, όταν ρωτήθηκε για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, απάντησε ότι η Ρωσία «δεν αποκλείει καμία επιλογή». Με βάση τις συνδυασμένες δυνατότητες των κρατών του ΝΑΤΟ, επισήμανε, θα επιλέξει «χωρίς περιορισμούς» από την ευρύτερη δυνατή διάταξη επιλογών την πιο αποτελεσματική απάντηση στην κίνηση των ΗΠΑ, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, το κόστος.
Ο δε εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμ. Πεσκόφ, «προειδοποίησε» ότι «η Ευρώπη είναι στόχος των πυραύλων μας, η χώρα μας είναι στόχος των αμερικανικών πυραύλων στην Ευρώπη. Το έχουμε ξαναζήσει αυτό, το έχουμε περάσει. Εχουμε την ικανότητα να αντιμετωπίσουμε αυτούς τους πυραύλους, αλλά τα πιθανά θύματα θα είναι οι πρωτεύουσες αυτών των ευρωπαϊκών χωρών».
Ο ίδιος, σχολιάζοντας τις κατευθυντήριες γραμμές που παρουσίασε η πρόεδρος της Κομισιόν, δήλωσε ότι αυτές δίνουν ένα «στρατιωτικό χρώμα» στην ΕΕ, ενώ η πρόταση για «Ευρωπαϊκή Αμυντική Ενωση» «επιβεβαιώνει τη γενική στάση ευρωπαϊκών κρατών στη στρατιωτικοποίηση, την κλιμάκωση της έντασης, την αντιπαράθεση».
Καταδίκη Αμερικανού δημοσιογράφου για κατασκοπεία στη Ρωσία
Στο μεταξύ, σε μια παράλληλη εξέλιξη, ρωσικό δικαστήριο έκρινε την Παρασκευή ένοχο για κατασκοπεία τον Αμερικανό δημοσιογράφο της «Wall Street Journal», Eβαν Γκέρσκοβιτς, και τον καταδίκασε σε κάθειρξη 16 ετών.
Σύμφωνα με τη ρωσική γενική εισαγγελία, ο Γκέρσκοβιτς καταδικάστηκε για τη συλλογή μυστικών πληροφοριών για την «αμυντική» βιομηχανία Uralvagonzavod στην περιοχή Σβερντλόφσκ, κατόπιν εντολών της CIA.
Μεταξύ άλλων «δυτικών» αντιδράσεων, ο Αμερικανός Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν χαρακτήρισε άδικη την κράτηση του Γκέρσκοβιτς και δήλωσε πως «εργαζόμαστε σκληρά για να τον απελευθερώσουμε».
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμ. Πεσκόφ, ερωτηθείς από το Reuters εάν είναι πιθανή μια ανταλλαγή κρατουμένων που να περιλαμβάνει τον Γκέρσκοβιτς, αρνήθηκε να κάνει κάποιο σχόλιο, λέγοντας ότι «θα αφήσω το ερώτημά σας αναπάντητο».